16 O caso dos tres fornos

O dereito é sempre o dereito, e sóbranme a min azos para soste-lo meu se alguén mo quere tortear ou virar do revés. Pero hai cousas, paréceme a min, que hai que ver con anteollo de máis longa vista… Un que non quero nomear chamoume parvo, póndose a talear de casos en que el fixera así e asá, sempre varudo e espilido, como cómpre a quen sabe do mundo. Tanta sabencia en tan pouca cachola xa me estaba amolando. Se non se interpoñen xentes da miña estima que alí había, non acaba aí o conto. ¡Hainos cativos de caletre! Vós teredes, supoño, mellor idea do que é un home. ¡Un home limpa de escorias tres fornos arreo, e máis se cadrase! Hai que entende-las arroutadas, e saber de que peito xorden. ¿É así ou non é?

E imos ó caso como foi. Aquí entre nós hai un, compañeiro de a bordo por aqueles tempos, que non me deixará dicir unha cousa por outra. El era de cuberta, e eu das fonduras. Fogoeiro. O barco, grande e de tres fornos, aínda que entrado en anos, era valente e moi sufrido.

E ben, xa se sabe que cada fogoeiro, así como lle vai cadrando a vez, ten que termar dos tres fornos. Termar dos tres, mais librar de escorias un só. Cada fogoeiro limpa un distinto (poñamos: ti o da esquerda, eu o do medio, este o da dereita, ti outra volta o da esquerda…), e dese xeito vanse amañando un tras do outro. Tal se fixo sempre nos barcos desa clase en que teño andado, que foron moitos, e coido que en todos ha de se-lo mesmo.

Unha mañá cadrou na miña vez o estarmos preto de Marsella, e velaí que se me achega o maquinista e dime:

— Hai que limpa-los tres fornos.

— ¿Os tres fornos? — dixen eu —. Non será este home o que limpe os tres fornos. Non, abofé. Limparei o que me cadra e listo.

— Que teñen que se-los tres…

— Non, señor, non serán os tres. Eu non teño obriga de limpar máis que un.

— Pero, ¿non ve que estamos chegando a porto?

— Si, ben o vexo. Vén dicindo que, de que cheguemos, haberá que desaparta-la escoria dos outros dous, e que, non a deixando en porto guindar ó mar, haberá que pagar botes para levala a fóra. ¡Pois que os paguen! Si, señor, que os paguen. A compañía é rica. E máis eu non teño que falar de si é rica ou pobre. Abóndame con sabe-la miña obriga. Limparei o meu forno. ¿Que non o limpo ben? Asegundarei no traballo. Mais fóra diso non ha de haber outras novedades.

Volta a me dicir que tiña que arranxa-los tres. Volta a lle dicir eu que non.

— Voulle dar parte ó capitán.

— Pois vaia. Nin o capitán me fará limpar un forno máis. ¡Que teñen que pagar botes!… Estes coidan que son leigo no mar ou que son de alá do monte.

Nisto alá se vai onda o capitán. Pasa tempo e velaí chega de volta. Vénse cara a min e dime:

— Non limpe máis que un forno. O capitán di que non limpe máis que un. E ben lle abonda…

De súpeto, compañeiros, o peito viróuseme un forno de carraxe. O lume debíame de saír polos ollos. E pola boca toda a escoria das malas palabras que aprendín nos portos (enriba das que xa sabía). Deixémolas por banda, para non dar mal exemplo a algún rapaz noviño que me escoita. En fin, o diaño en tempo de escasedade, cando lle chegan poucos condanados, e todos do refugallo, demasiado bos, non se alporiza tanto como eu naquel intre.

— ¿Que non limpe máis que un forno? ¿Que non limpe máis que un? Nin vostede, señor maquinista, nin o capitán, saben quen son eu. ¡Que ben me abonda un!… Se en tres lóstregos non limpo os tres, que non cheguemos a Marsella. ¿Entendeu? ¡Os tres! Os tres porque non hai máis.

Espinme de medio corpo arriba e encomencei a me debater cos tres fornos coma con tres cans bravos.

Cando chegamos a Marsella díxenlle ó capitán:

— Señor capitán: voume. Ben viu que non «me abonda» un forno. Ben viu que a miña obriga era de limpar un. Ben viu que por non pagar botes hai quen quere castiga-lo corpo dun mariñeiro. Voume. Veño pedirlle que me dea a conta.

O capitán non me quixo da-la conta, e funme sen ela.

Andei todo o día por Marsella adiante. Pola noite, non sei como, fun dar a un barrio de mala xente. Levaba moito tempo a escismar nunha tasca, diante do meu vaso, cando sentín que se me pousaba unha man no lombo e oín que alguén me dicía:

— Busqueite todo o día compañeiro.

¡Que queredes! Volvín ó barco. Aquel que me pousara a man no lombo era o meu capitán.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *