7 O vagamundo

Nas pequenas vilas mariñeiras nunca falta un solitario, andador e farrapento. Este solitario é, como di a xente, un mangallón, un vagamundo, cun traxe amañado ou feito cos retallos que el sabe escoller en certos currunchos das congostras onde os gatos enmeigados e algún can forasteiro que apedrearon os pícaros, apodrecen cos dentes arregañados. Alí fai o vagamundo a súa escolma. E por veces ¡que sorte! hai unha prenda enteira…

Os seus pés, case sempre nus, esparrancados do moito trotar e acorazados de pel córnea contra a carraxe de toxos e pedruscos, calzan ás vegadas choqueiras ruínas, e entonces o vagamundo mostra certa fachenda no andar.

Coas mans nos petos e os ombreiros encolleitos vai só polos camiños abrasados do sol do mediodía.

Este vagamundo sabe moitas cousas. É o mellor nadador, o mellor bogador; sabe onde aniñan toda clase de paxaros, que horta dá as mellores froitas e ten valo máis baixo e can menos bravo, onde hai enterros de rumbo para ir extende-la man á porta do finado sen facer caso das vellas rabiscas e lechosas que queren escorrenta-la súa competencia esmoleira chamándolle mangallón; que tempo vaticinan as núes do serán, tódalas maneiras de coller grilos, tódalas trupias, cebos, agoiros.

E cando a escuadra inglesa entra solemnemente na ría, o vagamundo é dos primeros en traer tabaco de contrabando. E é o que máis remexe no argazo da praia arredada en procura de tesouros: un cachimbo, uns zapatóns de mariñeiro, todos eses despoxos que as marexadas van botando á beira con certo misterio salobre de catástrofes marítimas ou de populosas longanías. ¡Ou, aqueles barcos adustos, escintilantes cidades pola noite, de onde, esmorecido e rachado polo vento maino, xorde ás veces o son brillante dunha charanga militar! Neses días o vagamundo sente a nostalxia das longanías e mira fixamente ó mar.

Despois volve ás súas viaxes terra adentro, por aldeas agachadas entre louros penedos. Tarda moito en tornar. Ó cabo chega. Trae ó lombo un saco abultado.

seoane-dieste-vagamundo

De rapaz foi rebelde e malcriado. O pai quizais morto, quizais na América. A nai unha desas mulleriñas que viven da caridade da ribeira.

Non foi á escola.

Non axudou a traballa-la terra.

Non foi ó mar.

Ceibe e silvestre medrou coma as lebres do monte. E chegou a home sen se decatar de que deixara de ser neno.

De rapaz era o que dirixía xogos, rapiñas e pedreas . Era o galo da grea infantil.

Despois os compañeiros fóronse virando persoas graves, asisadas. Uns marcharon a Bos Aires, outros gañan un quiñón, algúns teñen muller e fillos. E fóronse arredando del, deixándoo só.

Aquela superioridade súa na silvestre vida de nenos, xa non abonda para ser home respetoso e ben considerado na vila.

E el segue sendo rapaz, un rapaz que non pode facer compaña cos verdadeiros rapaces porque xa é un mangallón, nin cos homes do seu tempo porque é un vagamundo. E vaise quedando á parte, só.

As mozas rinse del. É un home que nunca poderá manter muller. E el veas pasar camiño da romaría deixando atrás un mesto arume de mimosas.

Rinse porque van xuntas, que se non… El ten uns fortes brazos capaces de apreixoar á máis rebelde. ¡Ai aquela dos beizos de cereixa! É a que máis ri. Si, el ten brazos fortes. Quizais un día mentres o cuco cante no pausado rumor dos piñeirais…

A mociña dos beizos de cereixa escolleu o relanzo máis agachado para o seu ledo labor de lavandeira, e, baixo ravesosos arcos de follamio e garula de paxaros, bate e frega unha prenda moi branca na pedra luída. Non obstante o frescor do sitio escolleito, a laboría puxo lume nas meixelas da moza.

Hai pouco estaba a cantar, mais calou porque sentiu o suligroso escarabellar dunha fitante ollada na coviña da nuca. E aínda que se virou, por mor de non sabía que, non viu a ninguén.

Non viu a ninguén porque alguén acababa de se agachar moi á presa, cunha fragua de latexos no peito, atrás das embrulladas rúblicas dun mato de silveira.

Moito tempo levaba o vagamundo naquel avesullar cos ollos relampados. E moito máis había de levar aínda coa vontade entalecida se ó se vira-la moza tivese a chambra mellor abotoada.

O vagamundo volveuse erguer. Quixo dicir algunha verba e quedóuselle prendida nas mallas da gorxa pegañenta. Palor arrepiante e súpeto fixo de buxo curado o seu rostro barbudo. E encomenzou a se mover moi cauto e solermiño… El tiña fortes brazos capaces de apreixoar á máis rebelde.

Mais aínda non rodeara o mato de silveira cando a puxante funda dun pastor fixo rosma-lo aire e unha mazá verde, que polo dura lle pareceu croio, encheulle a testa, ó petar nela, de asubíos e brétemas. Cambaleou e caeu aparvado. Para o seu susto, morto.

Xa no seu sentido, alertou a orella. Marmulos de auga, rechouchíos. E polo medio… Si, eran bicos, por veces estourantes, por veces mainos, xogando a non teren fin. Moi a modiño para non barullar fuxiu coa ingravideza dunha pantasma ou dunha avelaíña, e só cando estivo lonxe meteu as mans nos petos, encolleu os ombreiros coma sempre e axeitou as súas alancadas ó compás dilixente de quen vai a un mandado…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *